Ástkona auðmanns – Hersetan á Ströndum og Norðurlandi Vestra

Með sunnudagskaffinu

Fyrirlestraröðin heldur áfram í Safnaðarheimili Hvammstangakirkju sunnudaginn 27. september 2015 kl 14. Þar verða haldnir tveir sjóðheitir fyrirlestrar sem báðir tengjast okkar safnasvæði.

Annars vegar flytur Ragnhildur Bragadóttir sagnfræðingur fyrirlesturinn Sigurlaug, ástkona auðmanns.

Hins vegar flytur Friðþór Eydal fyrirlestur um Hersetuna á Ströndum og Norðurlandi vestra, en bók hans um efnið er væntanleg nú á haustmánuðum og verður þá til sölu á safninu. Ókeypis er inn og allir velkomnir. Hægt verður að kaupa kaffi og kleinur á staðnum.

Fyrirlestur Ragnhildar segir af konu sem var á dögum svo til alla 19.öldina, og ástum og þá barneignum hennar og einna fimm karla – að nafni til – þá helst stórbónda nokkurs í Húnaþingi, eins auðugasta bónda norðanlands á sinni tíð, sem tók konuna trausta taki á unga aldri og gerði að langtíma opinberri frillu sinni. Greint er frá ættum þeirra beggja og umhverfi og þá tíðaranda til að öðlast fyllri mynd og skilja betur söguhetjurnar. Þá er sagt frá hvernig börnum konu þessarar farnaðist, og hugur leiddur að rangfeðrun, því hvernig piltum, ungum vinnumönnum, voru kennd börn kvæntra karla með vinnukonum sínum – til að gæta velsæmis; reynt að ráða í litskrúðugt ástarlíf stórbænda og örlög kvenna þeirra og framhjátöku barna. Hver var staða vinnukvenna á þessum umbrotatíma, tíma hægfara breytinga? Voru þær reyrðar í fjötra; voru þessar konur undirokaðar, kúgaðar, ófrjálsar manneskjur? Vissulega. En voru þær ávallt nauðugar hjásvæfur? Gátu þær á einhvern máta ráðið örlögum sínum, valið sér jafnvel verndara í líki elskhuga á tímum harðræðis, eintæðingsskapar og stéttaskiptingar.
Fyrirlestur Friðþórs segir frá bresku og bandarísku herliði er dvaldi á Ströndum og Norðurlandi vestra á árum heimsstyrjaldarinnar síðari og setti mark sitt með ýmsum hætti á líf og störf íbúa þessa landshluta líkt og annarsstaðar á þessum víðsjárverðu tímum. Dvölin við Húnaflóa og í Skagafirði var ekki síður eftirminnileg og reynslurík þeim ungu mönnum sem hrifnir voru frá heimkynnum sínum og skildu standa vörð við framandi aðstæður á hjara veraldar í hringiðu mesta hildarleiks mannkynssögunnar. Hersetunni á Ströndum og Norðurlandi vestra hefur oftast verið gerð takmörkuð skil í umfjöllun um hernámið. Reykjaskóli var hersetinn í þrjú ár og stór liðsafli dvaldi á Reykjatanga. Allstór liðsafli dvaldist einnig á Blönduósi og á Sauðárkróki en auk þess voru varðstöðvar á Ströndum, Borðeyri, Hvammstanga, Skagaströnd, Varmahlíð og víðar. Ítarleg frásögn er af sjóslysi á Hrútafirði þar sem 18 hermenn hurfu í hafið og ljósi varpað á missögn um heimsókn söng- og leikkonunnar Marlene Dietrich til Sauðárkróks svo fátt eitt sé nefnt.

Birt í 2015, Fyrirlestur | Slökkt á athugasemdum við Ástkona auðmanns – Hersetan á Ströndum og Norðurlandi Vestra

Stofnun Hollvinasamtaka um Byggðasafn Húnvetninga og Strandamanna

Þriðjudaginn 29. September 2015 kl. 20 er boðað til kynningarfundar um stofnun Hollvinasamtaka um Byggðasafn Húnvetninga og Strandamanna. Fundurinn er boðaður í samstarfi safnsins og Ragnars Braga Ægissonar sem býður sig fram til forystu í félaginu.
Fundarstaður er Bókasafnið Höfðabraut 6 Hvammstanga.

Stutt kynning verður á vegum safnsins á því hvernig hollvinafélög starfa á söfnum og hvaða verkefni þau taka að sér og síðan mun Ragnar taka við og skrá hjá sér áhugasama einstaklinga er vilja ganga til liðs við Hollvinasamtökin. Allir eru velkomnir er telja sig geta lagt safninu lið með sjálboðaliðavinnu af ýmsum toga.

Birt í 2015, Viðburður | Slökkt á athugasemdum við Stofnun Hollvinasamtaka um Byggðasafn Húnvetninga og Strandamanna

Spánarvígin

Við á Byggðasafni Húnvetninga og Strandamanna settum í samstarfi við Baskavinafélagið upp sýningu nú í sumar í anddyri safnsins á Reykjum um Spánarvígin. Á næstunni verður safnið opið á virkum dögum kl. 9-17 fyrir áhugasama um sýningu þessa.

Núna í vikunni nánar tiltekið 21.september voru rétt 400 ár frá því skip baskneskra hvalveiðimanna braut á hafís á Ströndum, en sá atburður leiddi óbeint til Spánverjavíganna svokölluðu um þremur vikum síðar. Í vikunni var sett upp sýning Baskavinafélagsins um Spánverjavígin í Þjóðarbókhlöðunni í Reykjavík.

Birt í 2015, Viðburður | Slökkt á athugasemdum við Spánarvígin

Hrói höttur Íslands? – Bóndinn, spendýrin og fleiri undur alheimsins

Með sunnudagskaffinu

Sunnudaginn 16.ágúst kl. 14 hefjast að nýju hinir geisivinsælu fyrirlestrar Byggðasafns Húnvetninga og Strandamanna og verða nú á Pottinum á Blönduósi. Sagnfræðingarnir Árni H. Kristjánsson og Vilhelm Vilhelmsson segja frá spennandi og skemmtilegu fólki er bjó í austur-sýslunni á fyrri tíð. Fyrirlestrarnir eru ókeypis og eru allir velkomnir. Kaffisala er á staðnum.

Vilhelm Vilhelmsson: Hrói höttur Íslands? And-hetjan Ísleifur seki Jóhannesson
Ísleifur Jóhannesson frá Breiðavaði í Langadal var þjóðsagnapersóna í lifanda lífi á fyrstu áratugum 19. aldar. Jafnvel andlát hans varð tilefni reyfarakennda flökkusagna, en hann endaði ævi sína í rasphúsinu í Kaupmannahöfn þar sem hann fyrirfór sér árið 1829 brennimerktur og marghýddur fyrir þjófnaði og önnur afbrot. Honum var lýst sem glæsi- og þróttmenni sem sneri á ráðamenn og hæddist að þeim. Seinni tíma menn hafa jafnvel líkt honum við Hróa hött. En hver var þessi Ísleifur og um hvað var hann sekur?

Árni H. Kristjánsson: Bóndinn, spendýrin og fleiri undur alheimsins
Á árunum 1845–1852 vann bóndinn Jón Bjarnason (1791–1861) frá Þórormstungu í Vatnsdal fjölbindaverk um náttúrufræði, landafræði og ýmsan annan fróðleik. Jón vann verkið í anda upplýsingarinnar og hugsaði það til uppfræðslu alþýðu. Að baki lá það grundvallarsjónarmið að almenningur væri fær um það að afla sér þekkingar með sjálfsnámi og að aukin þekking leiddi til framfara. Árni H. Kristjánsson sagnfræðingur rannsakaði formála og kaflann um mannkynið úr fyrsta bindi verksins í MA-ritgerð árið 2010. Megintilgangur rannsóknarinnar var að kanna hvernig óskólagengið alþýðufólk á Íslandi um miðja 19. öld gat nýtt sér tiltæka þekkingu og unnið verk af þessu tagi. Árni og Sigurður Gylfi Magnússon sagnfræðingur rannsökuðu síðan verkið frekar þar sem Sigurður tók fyrir myndir úr verkinu. Afraksturinn birtist í bókinni Bóndinn, spendýrin og fleiri undur alheimsins sem kom út sl. haust á vegum Háskólaútgáfunnar og var 17 bókin í ritröðinni Sýnisbók íslenskrar alþýðumenning

Birt í 2015, Fyrirlestur | Slökkt á athugasemdum við Hrói höttur Íslands? – Bóndinn, spendýrin og fleiri undur alheimsins

Söguleg safnahelgi á Norðurlandi Vestra

Söguleg safnahelgi á Norðurlands Vestra

Á morgun 11.október 2014 verðum við á Byggðasafni Húnvetninga og Strandamanna á Reykjum í Hrútafirði með leiðsögn fyrir börn kl. 14. Við tölum um gamla tímann, skoðum munina og förum í leiki. Á eftir verður öllum boðið upp á kanilsnúða. Þessi dagskrá á safninu er í tilefni af Sögulegri safnahelgi sem er á Norðurlandi vestra nú um helgina og taka fimmtán söfn og sýningar þátt í helginni í Húnavatnssýslum og Skagafirði. Velkomin öll með börnin ykkar eða barnið í sjálfum ykkur!Byggðasafnið verður opið á morgun frá kl. 13-17.
Birt í 2014, Viðburður | Slökkt á athugasemdum við Söguleg safnahelgi á Norðurlandi Vestra

Fyrirlestur um Morðbrennuna á Illugastöðum 1828 og síðustu aftökuna á Íslandi 1830.

Húsfyllir var á fyrirlestri á vegum Byggðasafnsins í Safnaðarheimili Hvammstangakirkju fyrr í dag.
En þar talaði Eggert Þór Bernharðsson sagnfræðingur um Morðbrennuna á Illugastöðum 1828 og síðustu aftökuna á Íslandi 1830.

Takk fyrir komuna gott fólk!
[flagallery gid=1 skin=minima_jn]

Takið frá 23. febrúar en þá heldur Vilhelm Vilhelmsson sagnfræðingur fyrirlesturinn „Stolið frá Sýslumanni. Þjófnaðarmálið í Hvammi 1835.“

Birt í 2014, Fyrirlestur | Slökkt á athugasemdum við Fyrirlestur um Morðbrennuna á Illugastöðum 1828 og síðustu aftökuna á Íslandi 1830.

Íslenski Safnadagurinn, 7. júlí

Andyri

Þór Magnússon, fyrrum þjóðminjavörður, verður með leiðsögn um safnið klukkan 12 og klukkan 14.

Þennan dag er aðgangseyrir einungis 500 krónur og innifalið í því eru kaffi og kleinur.

Sjáumst hress á Byggðasafninu.

Birt í Óflokkað | Slökkt á athugasemdum við Íslenski Safnadagurinn, 7. júlí